Vrijwilligers proberen historie in haven Hoogkerk te doen herleven

Sinds 2022 beschikt Hoogkerk weer over een eigen aanlegplaats voor binnenvaartschepen. In de volksmond staat deze plek inmiddels bekend als de Historische Haven Hoogkerk. Het betreft een moderne steiger met ruimte voor circa acht schepen.

De Stichting Historische Haven Hoogkerk De Halm — in samenwerking met de gemeente Groningen — werkt er aan om de rijke geschiedenis van Hoogkerk opnieuw zichtbaar en voelbaar te maken. Een geschiedenis waarin industrie, scheepvaart en transport via het Hoendiep centraal stonden. Waar het vroeger krioelde van binnenvaartschepen die verbonden waren met de suikerfabriek, Stad en Ommeland, willen wij opnieuw laten zien hoe levendig en bedrijvig het hier ooit was.

Dit jaar vond voor het eerst Wintergoud Hoogkerk plaats in en rond de haven — een groot succes, met honderden bezoekers, historie, muziek en sfeer. De intentie is om Wintergoud Hoogkerk jaarlijks terug te laten keren en verder uit te bouwen tot een evenement waar Hoogkerk en omgeving naar uitkijken en trots op kan zijn.

Rondom de steiger wordt de komende tijd verder gewerkt aan een aantrekkelijke, historisch beleefbare en goed toegankelijke plek. Een plek waar bewoners, bezoekers en omwonenden kunnen leren, kijken, wandelen en genieten — en waar het verleden van Hoogkerk weer zichtbaar wordt in het heden.

Waterwegen deden Hoogkerk bloeien en groeien

Tot ver in de eerste helft van de 20e eeuw vond vrijwel al het vervoer van goederen en personen plaats over water. De stad Groningen was vanuit alle richtingen bereikbaar via vaarroutes, en juist die bereikbaarheid zorgde voor grote economische activiteit in de stad én in Hoogkerk.

In Hoogkerk bevonden zich diverse bedrijven die voor hun aan- en afvoer volledig afhankelijk waren van het Hoendiep:

  • de vroegere veevoeder- en oliefabriek Roelfsma (later UT Delfia, op de plek waar nu de haven ligt),

  • de nog altijd actieve suikerfabriek,

  • de (stro)kartonindustrie en andere bedrijven in het omliggende gebied.

Het Hoendiep was daardoor één van de drukst bevaren waterwegen van Noord-Nederland, met een constante stroom van binnenvaartschepen die grondstoffen, steenkool, suikerbieten, producten en handelswaar vervoerden.

In 2022 is een stuk van dit maritieme verleden teruggebracht door de aanleg van de Historische Haven Hoogkerk — een initiatief dat begon particulier, maar al snel breed werd gedragen door het dorp. Nu de haven staat, groeit de wens om het historische karakter verder zichtbaar te maken.

Een permanente blikvanger ontbreekt echter nog. De stichting wil daar verandering in brengen door historisch erfgoed daadwerkelijk een plek te geven. Het klassieke binnenvaartschip UNION IV, dat reeds in Hoogkerk aanwezig is, kan daarbij als zichtbaar icoon dienen. De UNION IV vertegenwoordigt het varend verleden waar Hoogkerk groot mee werd, en maakt de geschiedenis weer beleefbaar — tastbaar — zichtbaar.

Bron: HvHoogkerk